[In Progress] Code Reviews

Before Sending CR

  1. Keep trivial changes like renaming, reformatting, moving code around in its own Pull Request (PR) ; Keep refactoring code in its own PR; Keep rest of the code in separate PR. Combining these three will dilute PR, people either won’t review by looking at sheer number of changes or will leave too many comments ending up in a myriad of ping pongs resulting in overall compromising tiresome experience.
  2. Keep smaller PRs, Keep them to one issue (or minimal logical conclusion of feature) ;
  3. Try to develop one or two buddies. This greatly improves turn around time of your PRs. Of course you need to reciprocate the same.

Aditya 999 – Story (UnOfficial)

So, it is more or less clear Balakrishna is coming up with Aditya 999 movie.

What to expect in the movie?

  1. Grand graphics. From Bahubali and to some extent Gautami Putra Satakrani Telugu directors figured out a way to include decent graphics cost effectively. Thus we can expect the same grand graphics from Aditya 999.
  2. A great historical war (again with grand graphics, weapons & galore). Aditya 369 the past is more or less with literary wars and internal skirmishes. But Aditya 999 can take us to a time frame with grand war. A caution, Indian cinema never figured out a way to show fighting between Muslim and Hindu kings. It is too sensitive to touch. So they completely made it either one sided or ignored it. For example in Aditya 369 Srikrishna devaraya didn’t go to war, not even to Gajapatulu. In Gautami Putra Satakarni we were taken to pre-muslim era. I know from reliable sources one of the top four heros rejected making a movie on Chatrapati Shivaji, thinking he will loose Muslim fanbase permanently. So we may need to take Aditya 999 into a pre-muslim era. Couple of things come to my mind.  a) Srikakulandhra Mahanishnu era. b) Hala Satavahana era. c) Rani Rudrama era. d) Dasa Raja yudhdha era. e) Srikrishna Devaraya Vs Gajapti yudhdham era.
  3. But if director is more serious, they can take a hit on our caste system. The better era for this is Budhistic era. How come whole of Andhra and Telangana converted to Budhism. We could simply concentrate on one simple incident and show the worst of rigid caste system. One of the titles of most of our Kings are “Varnasrama dharma rakshana” Or something similar to this. What is the impact of it if it is literally implemented?
  4. Now the future session. We need to come up with something good. We could show future Amaravati city. And where will it lead Telugu folks.
  5. But what is this Aditya 999 machine? We know Aditya 369 is time machine. And hero clearly gave his disapproval for its purpose. What could the genius scientist comes up with? He comes up with a timeMachine + Parallel universe travel machine. So not only they can go to past and future, but also to different parallel universes. So the director can take more artistic freedom. Things don’t need to be same.
  6. Also Aditya 999 can actually come to current time from future. Because of incidents in previous film, the professor wants to take extra security. He includes DNA recognition into the machine. So only hero (or one of his descendants ) can actually operate the machine. So in future the villain   kills everybody in hero’s lineage including the small kids and those in womb. (similar to Aswathama killing all Pandavas); The only way left for dying head of the house, is to go past and get help from where all this started. This is where Mokshagna take over mantle from Balakrishna who comes back from future. Mokshagna goes to future a little earlier than villain kills and saves everybody.
  7. We need a disturbance (or trouble, or problem) in current time. and it must be connect to past and future sessions. Perhaps same villain lineage. (Our folks love it)
  8. Grand climax.
  9. We could keep Kodi pandaalu as one of connecting point to all three times. Past, current and future could be played with virtual cocks! Once the movie released we could release a game on mobiles to make more money on advertisements. A better game!
  10. One of the problems with previous movie and Telugu folks didn’t mind much. But we could improve it now. It is never one person’s job to create something so big as time machine. There must be an army of employee to work on it. It could still be one person who designs finishes. The others involves may not even know where that component is going. But in the end it requires an army to finish such great/big projects. And it needs lot of money. So our scientist could invest in stocks after first movie and make hell a lot of money. Hell, he could even have a super computer which invests in stocks and makes money for him. He could even call it some funny relevant name e.g.. Lukky (indeed)
  11. (updated on Jan 29th 2017) – on point ‘2’ above we talked about the past where Aditya 999 should take us. On ‘9’ we talked about how Kodi Pandaalu could be connecting between all three timelines. (Past, future and present). That leaves us with only one beautiful option. The past hero and gang goes to Palnati time! When the Kodi pandaalu is being organized Nagamma Vs Brahmanaidu. Actually Brahmanaidu’s kodi wins the competition then villain uses some invisible weapon to freeze Brahmanaidu kodi and thus Nagamma Kodi wins to the shocking surprise of everybody. This is why history is so vague about how Nagamma Kodi inspite of being so pathetic when compared to Brahmanaidu Kodi wins the competition. The ones who sang Palnati Yudhdham later doesn’t know about invisible weapon and they assumed something fishy being done by Nagamma and settled to poison knife theory.
  12. Palnati yudhdham being the past timeline also solves us villain problem beautifully. The body guard of Nagamma is Veerabhadra. He is the one who is present on all three timelines. Past/Present/Future. He is internal servant of Nagamma and her descendants. Nagamma gives him sanjeevani secret she gets from an Himalayan saint. But he need to go into cryogenic sleep and can wake up only once for 500 years. To make things more interesting he is the one who visits Nagamma in the past and gives Sanjeevani (which is nothing but some advanced medicine, cryogenic engine from future) to her to save her, but Nagamma instead gives it to Veerabhadra. At the time of giving Sanjeevini secret Veerabhadra is not aware that he is the Yogi figure from history. He fulfills his own destiny making him immortal for 1500 years. There is a cult of Nagamma to protect Veerabhadra in cryogenic sleep.

Ten things to expect in Baahubali the conclusion

1. Shivagami true character comes out!


Shivagami, caught between love for her son and responsibility for the kingdom. Which will win? What are all the sins she is going to commit? (read the plural sins here, not sin! In her dialogue she used plural, so it must be multiple sins)

2. Kattappa will die saving Jr. Baahubali


It is natural course of action for him to die protecting Jr. Baahubali.

3. The cave up may play an important role in next war strategy.


Not everybody can be Prabhas to climb the waterfall. An army quickly surprise if it used this cave to climb up and surround the enemy!

4. The side next to Shivagami may be important

Bodyguard of Shivagamini, the women with knife is visible for lot of screen time. It may not be only for esthetics purpose. She may actually play an important tiny role in next part. She may die saving Shivagamini.

5. Bijjaladeva may try to kill Shivagamini in sleep


6. Devasena may actually be married to Bhallala deva.


There is one dialogue used by s/o Bhallala deva, ranku – that won’t be used unless Devasena married to Bhallala deva but actually lived with Baahubali. The marriage may be cheating, like sending knife of Bhallaladeva instead of Baahubali’s knife for marriage.

7. Baahubali army may make a stand at Singapuram thieves fort.

8. A better item song.

There is nothing better than an item song to attract repeat mass audience. But first part item song is not upto expectations. Second part may have a better one.

9. The villain in Rana comes out further.

the only scene Rana (Bhallaladeva) is villain in first part is when he let the rope carry away. We may see more such scenes in second part.

10. The movie may release in 3D. A simultaneous international cut with part1 and part2 combined may be released.


ఊరుకో ఊరుకో ఊర్మిలమ్మ నిదురపోతున్నదీ

ఊరుకో ఊరుకో ఊర్మిలమ్మ నిదురపోతున్నదీ,
ఊరుకో ఊరుకో లక్ష్మణుడు వేటకెళ్లాడు.

ఊరుకో ఊరుకో సీతమ్మ సింగారించుకుంటున్నది.
ఊరుకో ఊరుకో రాములోరు రాజకార్యాల మునిగారు.

ఊరుకో ఊరుకో నానులంతా సరయుకెళ్లారు.
ఊరుకో ఊరుకో హనుమ తపమునున్నాడు.

ఊరుకో ఊరుకో వాల్మీకు ఉత్తరానికేగాడు.
ఊరుకో ఊరుకో వశిష్టుడు దక్షిణానికేగాడు.

ఊరుకో ఊరుకో ఊర్మిలమ్మ నిదురోతున్నదీ.
లాలి లాలి లవుడా, లాలి లాలి.


గిల్గమేశుడు ఉరుక్కు నగర వీరాధివీరుడు, కత్తిని నమ్మినవాడు, భుజబలంలో సాటి లేనివాడు, బుద్ది బలంలో మేటి వాడు, ఉరుక్కు నగర నిర్మాత, రెండు వంతులు మానవాంశ, ఒక వంతు దైవాంశ కలవాడు, స్వర్గ ద్వారాలు చూసి వచ్చినవాడు, తిరుగులేని వాడు, మడమ తిప్పని వాడు, బహు సుందరాంగుడు, అతి విశాల దేహం కలవాడు, ముందు చూపున్నవాడు, మేరు గంభీరుడు, పదులా — ఇరవైలా ? ఇలా పలు సుగుణాలు రాశిగా కలవాడు గిల్గమేశుడు.

సుమేరియన్ దేశపు రాజు, నేటికి సుమారుగా ఐదువేల సంవత్సరాల ముందటి వాడు, తన చరితను రాజ్యమంతా రాతి ఫలకాలపై వ్రాయించిన వాడు. ఇప్పటి వరకు మనకి లభించిన లిఖిత కథలలో ఇదియే పురాతనమైనట్టిది. ఈ కథల నుండి తరువాతి నాగరికతల గాథలు చాలా ప్రభావితమైనాయి. అట్టి ఉన్నత లక్షణములతో కూడిన గిల్గమేశుని కథ



క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే గిల్గమేశుని, దేవాదిదేవుడయిన అను ఆజ్ఞపై, సృష్టికి అధిదేవత అయిన అరురు దేవత — రెండు వంతులు దైవాంశతోను, ఒక వంతు మానవాంశతోనూ సృష్టించింది. సూర్య భగవానుడు ఆ దేహానికి అందాన్నిస్తే, తుఫానుల అధిదేవత అయిన అదదుడు ధైర్యాన్నిచ్చాడు.

ఉరుక్కు నిర్మాణం, పాలన, విజయం

గిల్గమేశుని కాలానికి ఉరుక్కు నగరం అంతకు క్రితం వచ్చిన మహా జల ప్రళయంలో పూర్తిగా నాశనం అయింది. గిల్గమేశుని ముందు వచ్చిన రాజులు నగరానికి పూర్వ వైభవం తీసుకొని రావటంలో పూర్తిగా విఫలం అయ్యారు. అటువంటి పరిస్థితుల్లో మహా వీరుడైన గిల్గమేశుడు తన సోదరులతో కూడి, గొప్ప సైన్యాన్ని ఏర్పాటు చేసుకొని రాజ్యాన్ని ఏక తాటిపై నడిపించాడు. చెట్టుకొరకు, పుట్టకొకరు అయిన రాజ్య ప్రజలను ఒక్క చోటుకు చేర్చాడు. శతృవులను క్రూరంగా అణిచివేశాడు. మృగాలను
తరిమేశాడు. అడవులను వాస యోగ్యం చేశాడు. అన్నింటికంటే ముఖ్యమైనది ఉరుక్కు నగరాన్ని మహా నగరంగా తీర్చిదిద్దాడు. దుర్భేద్యమైన కుడ్యాలు నిర్మించాడు. ఆ నగరానికి ఏడు గడియలతో సింహ ద్వారాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. సప్తర్షులు వేసిన పునాదులపై కొత్త నగరాన్ని విజయవంతంగా పూర్తిచేసి, జనులందరూ ఆనందాశ్చర్యాలకు
లోనగునట్లు నగరాన్ని తీర్చిదిద్దాడు.

నగరాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించాడు. ఓ భాగంలో మనోహర భవనాలు, రెండవ భాగంలో నయనారవింద తోటలు, మూడవ భాగం మట్టి దిబ్బలుగా వదిలేశాడు.

ప్రజలంతా ఈతి బాధలు లేకుండా ఎవరి లక్ష్యాలవైపు వారు జీవన యానం సారించారు. క్రూర మృగాల బాధ లేదు, దుష్ట మాంత్రికుల బాధ లేదు, దేవతలు కూడా ఆనందించి అందరికీ అన్నీ అందించసాగారు.

ఎల్లప్పుడూ పరిస్థితులు ఒకే లాగా ఉండవు కదా, గిల్గమేశుడు ఎదురులేని వాడైనాడు. నగర ప్రజలు అతని గురించి బయట ఏమీ చెప్పే ధైర్యం లేనివారైనప్పటికీ ఇంటి లోపల మాత్రం “గిల్గమేశుడు చేతికందివచ్చిన ఏ కొడుకునీ తండ్రికి వదలడు,
ఏ సుందరాంగినీ పెండ్లి కూమారునికి వదలడు” అని చెప్పుకోసాగారు.

ఇవన్నీ విన్న దేవాధిదేవుడు ‘అను’, సృష్టికి అధిదేవత అయిన అరురుని పిలిచి, గిల్గమేశునికి పోటీగా, వానికి సమ ఉజ్జీగా మరొకరిని సృష్టించమని ఆజ్ఞాపిస్తాడు, తద్వారా వారిద్దరూ కలిసి పోరాటాలు చేసి ఉరుక్కు నగర ప్రజలు
గుండెలమీద చెయ్యి వేసుకొని హాయిగా ఉండగలుగుతారు అని చెప్తాడు.

ఈ ఆజ్ఞలు గైకొని అరురు దేవత, ‘అను’ ప్రతిబింబాన్ని తన హృదయంలో ఉంచుకొని చేతులు కడుక్కొని, మట్టి ముద్ద తీసుకొని, వీరుడైన ‘ఎంకిడు’ని సృష్టించింది. అతను యుద్దానికి అధిదేవత అయిన నినుర్తా వలె యుద్ద వీరుడు, అతని శరీరం వెంట్రుకలతో నిండి ఉంది. తల అయితే అమ్మాయి జుట్టులా ఉంది.

ఈ ఎంకిడుకి కొంపా గోడు ఏమీ లేవు. అడవిలో పడి ఒక జంతువులా తిరిగేవాడు. పులులపై స్వారీ చేసేవాడు. సింహాలతో ఆడుకునేవాడు. జంతులతో గెంతు లేసేవాడు.

ఓ రోజు ఏమయిందంటే, ఓ వేటగాడు ఇదే అడవికి వేటకు వచ్చి జలపాతం దగ్గర మాటు వేశాడు. కానీ ఎండికు తన సింహాలతో వచ్చి వాణ్ణి తరిమేశాడు. రోజూ ఇలాగే జరగసాగింది. ఇహ లాభం లేదని ఆ వేటగాడు తన తండ్రయిన కోయ దొరకు చెప్పాడు.
“నాన్నా, అడవిలో ఓ అడవి మనిషి మా వేట సాగనివ్వటంలేదు. మేము వేసిన ఉచ్చులు తెంపేస్తున్నాడు. చిక్కిన జంతువులను వలల్లో నుండి బయటకు పంపిస్తున్నాడు. సింహాలతో వచ్చి మమ్మల్ని తరిమేస్తున్నాడు. ఇలా అయితే మనం ఉండలేము.”

కోయ దొర బాగా ఆలోచించి తన కొడుక్కి,  “నాయినా, నువ్వు ఇప్పుడే ఉరుక్కు నగరానికి వెళ్లి, రాజయిన గిల్గమేషున్ని కలుసుకో, కలుసుకొని మన పరిస్థితి వివరించు. అందమైన ఇస్తార్ దేవాలయపు నాట్యగత్తెను పంపి ఈ అడవి
మనిషిని అదుపులో ఉంచమను.” అని సలహా ఇచ్చి ఉరుక్కు నగరం పంపుతాడు. రాజు అలాగే ఓ తెలివైన అందమైన నాట్యగత్తెను పంపుతాడు. ఆమే ఎంకిడుని జలపాతం వద్ద కలుసుకుంటుంది. వారిద్దరి చూపులు కలుసుకుంటాయి. మొదట కుతూహలం, తరువాత ఆసక్తి, తరువాత అనురక్తి. ఆరు పగళ్లు, ఏడు రాత్రులూ క్షణాల్లా గడిచిపోతాయి.

తరువాత ఎంకిడు తన జంతువుల వైపు చూస్తాడు. అవి భయంతో దూరంగా పారిపోతాయి. వాటి వెనకాలే పరుగెత్తి పట్టుకోవాలని చూస్తాడు, కానీ కాళ్లు బలహీనం అవ్వటం వల్ల వీలు కాదు. అప్పుడు నాట్యగత్తె ప్రేమతో, అనునయంగా ఇలా చెపుతుంది. “ప్రియమైన ఎంకిడూ, నువ్వు అమోఘమైన బలసంపన్నుడవు. నీ ధైర్య సాహసాలు, తెగింపు అసమానమైనవి. ఉరుక్కు అనేది ఓ మహా నగరం. నీకు అదే తగిన స్థలం”

ఎంకిడు సంతోషంతో ఒప్పుకుంటాడు. ‘నేను అందరికంటే బలవంతుడనని ఉరుక్కు నగరం మొత్తం చాటుతాను’ అని పలుకుతాడు. వెంటనే నాట్యగత్తె గిల్గమేశుని గురించి చెప్పి అతను అమిత బలవంతుడని, అతనితో మంచిగా ఉండమని సలహా ఇస్తుంది.

ఇంకా ఆమే తన దుస్తులు సగం సగం చేసి ఒకటి ఎంకిడుకు ఇచ్చి మరొకటి తను ధరిస్తుంది. ఆ తర్వాత కోయ దొర ఇంటికి తీసుకొచ్చి, చక్కగా అలంకరించి, అందగా తయారుచేసి భోజనం చెయ్యడం వంటి నాగరిక లక్షణాలు నేర్పించి ఉరుక్కునకు
ప్రయాణం కడుతుంది.

ఇక్కడ పరిస్థితి ఇలా ఉంటే, అక్కడ ఉరుక్కు నగరంలో గిల్గమేశునికి రెండు కలలు వస్తాయి.

మొదటి కలలో ఓ గొడ్డలి గిల్గమేశునిపై పడుతుంది. గిల్గమేశుడు దాన్ని పైకి లేపలేడు, కదల్చలేడు. ప్రజలు దాని చుట్టూ మూగుతారు. గిల్గమేశుడు దానిని తన భార్యలాగా వాటేసుకొంటాడు.

రెండవ కలలో ఓ నక్షత్రం ఉరుక్కు నగర సభా స్థలం పై పడటం గిల్గమేశుడు చూస్తాడు. దానిని కూడా గిల్గమేశుడు భార్యలాగా కౌగిలించుకుంటాడు.

ఈ కలల అర్థాలు తెలుసుకోటానికి గిల్గమేశుడు అతని మాతృ శ్రీ దగ్గరకు వెళ్తాడు. తెలివైన నిన్సన్ దేవత కలల అర్థాలు ఇలా చెప్తుంది. ‘ఆ నక్షత్రం, గొడ్డలి త్వరలో రాబోతున్న నీ జతగాడు. అతను అమిత బలవంతుడు మరియు నీకు మంచి
మిత్రుడు అవుతాడు. అతను నిన్ను కష్టాలనుండి రక్షిస్తాడు, కానీ మధ్యలోనే విరమిస్తాడు. ’

ఎంకిడు తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తాడు. దారిలో మరో బాటసారి కలిసి మాటలు కలుపుతాడు. అతను ఉరుక్కు రాజ్యాధినేత గిల్గమేశుని శౌర్య ప్రతాపాలు వేనోళ్ల పొగిడి, తరువాత అతను రాజ్య ప్రజలు ఇళ్లో అనుకునే మాటలు చెపుతాడు.
‘గిల్గమేశుడు యవ్వనంలోని ఏ యువకుణ్నీ తన తల్లిదండ్రులకు వదలడు, యవ్వనంలోని ఏ యువతినీ తన భర్తకు వదలడు’ ఆ మాట విని ఎంకిడు కోపంతో పళ్ళు పట పట కొరుకుతాడు.

ఎంకిడు నగర ప్రవేశం చేస్తాడు. అతణ్ని చూసి నగర వాసులు ఆశ్చర్యపోతారు. “అరె ఇతను అచ్చు మన గిల్గమేశ మహారాజులానే ఉన్నాడే, కాకుంటే కొంచెం ఎత్తు తక్కువ. కొద్దిగా బలంగా ఉన్నాడు. మొత్తానికి మన రాజుకి సరి
అయిన జోడీ” అని అనుకుంటారు.

అదే రోజు రాత్రి ఓ వివాహం. పెళ్లి కూతురు శోభనం గదిలోకి పంపబడ్డది. గిల్గమేశుడు తన భవనం నుండి బయల్దేరాడు. కానీ మొదటిసారిగా గిల్గమేశుని ఒకరు అడ్డుకున్నారు. దారికి అడ్డంగా ఎంకిడు!!

గిల్గమేశుని కళ్లు చింత నిప్పుల్లా అయ్యాయి. రౌద్రంతో ఊగిపోతాడు. ఒక్క వేటుతో ఎంకిడుని దారినుండి అడ్డు తొలగించి వేద్దామని చూస్తాడు. పోరాటం మొదలయింది. ఇద్దరూ చేతులు పట్టుకోని ఒకరినొకరు బలంగా వెనక్కి నెడుతూ ప్రత్యర్థిని పడెయ్యాలని చూశారు. నగర వాసులు భయంతోనూ, ఆశ్యర్యంతోనూ నలు మూలలకు పరుగులు తీశారు. దేవతలు కూడా ఆ అపూర్వ పోరాటం చూడసాగారు.

ఇళ్ల తలుపులు పీకి ఒకరి పై ఒకరు విసురుకున్నారు. గోడలు అదిరాయి. చూసేవారికి రెండు ఎద్దులు పోరాటంలాగా కన్పించింది. ఓ సమయంలో ఎంకిడు కొద్దిగా పై చేయి సాధించాడు. అప్పుడు ఎంకిడు తన మోకాలును నేలకు ఆనించి తల
ఎత్తి గిల్గమేశునివైపు చూసి “గిల్గమేశా ప్రపంచంలోనే నా అంతటి వాడు మరొకరు లేరు. నిన్ను మనుష్యులందరిలోకీ ఉన్నతునిగా దేవాధిదేవుడు సృజించాడు. అందుకనే నువ్వు రాజువయ్యావు. ఆ అనిల దేవుని ఆశీస్సులు పుష్కలంగా నీకున్నాయి. ”

ఈ మాటలు విన్న తరువాత గిల్గమేశునికి తన తల్లి మాటలు గుర్తు వచ్చాయి. అప్పటి నుండి వారిరువురు మంచి స్నేహితులయ్యారు. అంతే కాకుండా గిల్గమేశుని మాతృ శ్రీ ఎంకిడుని దత్తు తీసుకుంది. దానితో వారిరువురు
అన్నదమ్ములు కూడా అయ్యారు.

కాలం ఇలా గడచిపోతుంటే, ఓ రోజు ఎంకిడు గిల్గమేశుని దగ్గరకు వచ్చి “సోదరా! ఈ రాజ భోగాల మద్య నాకు ఏమీ తోచటం లేదు. బద్దకం పెరిగిపోతుంది.
యుద్దాలు లేక, ఎటువంటి ఆసక్తికరమైన పనులులేక కర చరణాలు బలహీనమవుతున్నాయి. యుద్ద కేకలు వేయక నా గొంతు ఉపయోగంలో లేకుండా పోతుంది. నా బలాలన్నీ బలహీనతలవుతున్నాయి. “అంటూ వాపోతాడు.

ఈ మాటలు వినంగనే ఉత్సాహవంతుడయిన గిల్గమేశుడు “అయితే దేవదారు వనానికి వెళ్లి, అక్కడి దేవ రాక్షసుడైన హుంబాబాని వధించి ఆ వనాన్ని మనం స్వాధీనం చేసుకుందాం” అంటాడు.

అంతే ఒక్కసారిగా ఎంకిడు ఉలిక్కిపడతాడు. అతని వెన్ను జలదరిస్తుంది. తరువాత కూడబలుక్కోని “సోదరా! సోయిలో ఉండే మాట్లాడుతున్నావా? హుంబాబాతో యుద్దమంటే పిల్లాటలా? దేవదారు వన ప్రవేశమే అసాధ్యమైంది. ఆ వనంలోకి
ప్రవేశించినా ఏడు రక్షక కవచాలతో ఉన్న హుంబాబాని ఎదుర్కోవటం పులి నోట్లో తల పెట్టడం ‍వంటిది. పోయి పోయి మిడతల వలే అగ్నిలో దూకుతామా? పిచ్చిగా ప్రవర్తిస్తామా? హుంబాబా అతి భయంకరమైన వాడు. అతని నోరు అగ్ని, అతని శ్వాస
స్వయంగా మృత్యు దేవత. అటువంటి హుంబాబాతో తలపడటమా? ఇహంలో ఉండే మాట్లాడుతున్నావా? ” అంటూ తన భయాల్ని నిస్సంకోచంగా బయట పెట్టి గిల్గమేశుని ప్రమాదకరమైన యుద్ద ప్రయత్నాన్నుండి మరల్చాలని చూస్తాడు.

కానీ గిల్గమేశుడు ఏ మాత్రం భయపడకుండా “సోదరా! ఎంకిడూ!! నువ్వేనా ఇలా మాట్లాడేది? ఈ దేహం అశాశ్వతమైనది. దేవతల్లా మనం నిరంతరమూ జీవంచబోవడంలేదు. అంత అదృష్టం మనకు లేదు. మనం దురదృష్టవంతులం. మన రోజులు లెక్కించదగ్గవి. అట్టి అశాశ్వతమైన జీవితం కోసం శాశ్వతమైన కీర్తిని వదులుకుంటావా? కేవలం మన
వీర కార్యాలు మాత్రమే మన్నీ భూమిపై శాశ్వతంగా జీవింప చేస్తాయి. హుంబాబా వంటి బలవంతులతో తలపడినప్పుడే కదా మనకు గుర్తింపు వచ్చేది. “అంటూ ఎంకిడు భయాలు పారద్రోలి, ధైర్యం చెప్పి, కర్తవ్యం వైపు నడిపిస్తాడు. చివరకు ఎంకిడు
అయిష్టంగానే అయినా ఒప్పుకుంటాడు. కానీ ఎంకిడు లాగానే అతని రాజ సభ మొత్తం ముక్త కంఠంతో వద్దు వద్దు అని

గిల్గమేశుని ప్రయత్నాన్ని ఆపాలని ప్రయత్నిస్తుంది. “రాజా! గిల్గమేశా మీరింకా యవ్వనవంతులే, అనుభవించవలసిన జీవితం చాలా ఉంది. రాజ్యాన్ని రక్షించవలసింది మీరే, అటువంటి మీరే ఇటువంటి ఆత్మహత్యా సదృశమైన దుస్సాహసానికి పూనుకుంటారా? మా పరిస్థితి ఏం కావాలి? భర్తలేని భార్యలాగా ఈ రాజ్యాన్ని అనాథను చేసి వెళ్తారా? హుంబాబా మామూలు మనిషి లాంటి వాడు కాదు. అతన్ని ఏ ఆయుధమూ ఏమీ చెయ్యలేదు. అతనితో తలపడటం ఏ దృష్టితో చూసినా తెలివైన
పని కాదు” అంటూ రకరకాలుగా గిల్గమేశుని ప్రయత్నాన్ని వారించ యత్నించారు. కానీ గిల్గమేశుడు ముందుకే కాని వెనక్కి వెళ్లే వాడు కాదాయె. అన్నింటినీ విని కూడా ముందుకు వెళ్లడానికే నిర్ణయించుకున్నాడు.

ఈ విషయాన్ని విన్న గిల్గమేశుని మాతృ శ్రీ నిన్సన్, సూర్యభగవానున్ని ప్రార్థిస్తుంది. “ఓ సూర్య భగవాన్! ఎందుకు గిల్గమేశునికి ఇంతటి చపల చిత్తాన్నిచ్చావ్? అతను తెలియని రహదారిలో ప్రయాణం చెయ్యాలన్న కుతూహలం
ఎందుకు కలిగించావు? కనీ వినీ ఎరుగని యుద్ద తంత్ర నిపుణుడైన హుంబాబాతో తలపడాలనే తలంపు ఎందుకిచ్చావు, ఏం జరిగినా నీదే బాధ్యత. పగలూ రాత్రీ అతన్ని కాపాడవలసిన వాడవు నువ్వే” అంటూ పరి పరి విధముల సూర్యుణ్ని ప్రార్థిస్తుంది.

మాతృ శ్రీ ఆశీర్వచనాలు అందుకొని గిల్గమేశుడు మరియు ఎంకిడులు మరో ఏడుగురు మహా వీరులతోనూ, యాభై మంది అవివాహిత యువ వీర సైన్యంతోనూ హుంబాబాతో తలపడటానికి బయల్దేరుతారు. అందరికంటే ముందు ఎంకిడు నిలిచి దారి చూపుతాడు. ఎంకిడుకి ఈ అరణ్య మార్గం కొట్టిన పిండి కదా! అదియును కాక తను ఇంతకు ముందు
హుంబాబాను ముఖాముఖి చూసి ఉంటాడు. ఇంకా అరణ్య యుద్దాల్లో ఆరితేరినవాడు. ఇరవై యోజనాలు ప్రయాణం చేశాక ఆహారం కోసం విశ్రమించారు. ఆ తర్వాత మరో ముప్పై యోజనాలు ప్రయాణించి గొళ్లెన లెత్తారు. ఎంత వేగంగా ప్రయాణించారంటే ప్రతి మూడు రోజులకీ, సాధారణ జనులు 45రోజూల్లో ప్రయాణించేంత దూరం

ప్రయాణించారు. ఆరు పర్వతాలు ఆరు రోజుల్లో దాటారు. ఈ ఆరు రోజుల ప్రయాణంలోనూ, ప్రతి రోజూ సూర్యాస్తమయానికి ముందే ఒక పెద్ద నుయ్యి తవ్వే వాళ్లు. ఆ తర్వాత గిల్గమేశుడు శకునం చూసేవాడు. ఒక్కొక్క రాత్రి గిల్గమేశునికో కల
వచ్చింది. మొదటి రాత్రి గిల్గమేశుని మీద ఒక పర్వతం పడ్డట్టు కల వచ్చింది.  ఆ కల విని ఎంకిడు ‘భయము వలదు. గిల్గమేశా, ఆ పర్వతమే హుంబాబా. మనం తప్పకుండా హుంబాబాతో తలపడతాం మరియు పట్టి వధిస్తాం. ‘అంటూ
అర్థం చెపుతాడు.

రెండవ రాత్రి గిల్గమేశుని కలలో అదే పర్వతం వస్తుంది. కానీ ఈ సారి ఆ పర్వతం గిల్గమేశుని పాదాలపై పడి అతన్ని ఎటూ  కదలనివ్వదు. అప్పుడొక అందమైన కాంతి ఎంత అందమంటే ఇప్పటివరకు ఈ ప్రపంచంలో అంత అందాన్ని గిల్గమేశుడు
కనలేదు. అటువంటి అందమైన కాంతి దర్శనమిచ్చి గిల్గమేశుని పర్వతం నుండి బయటకు లాగుతుంది. త్రాగటానికి నీరు కూడా ఇస్తుంది. గిల్గమేశునికి ధైర్యం చెపుతుంది. అతని పాదాలు నేలకానిస్తుంది. మూడవ రోజు, నాల్గవ రోజు రాత్రి
కూడా ఇటువంటి కలే వస్తుంది. ఐదవ రోజు ఒక ఎద్దుతో యుద్దం చేసినట్టు కల వస్తుంది. ఈ కలలన్నింటికీ ఎంకిడు తగు అర్థాలు వివరించి గిల్గమేశుని ముందుకు నడిపిస్తాడు.

ఏడవ రోజుకి మరో పర్వత పాదం దగ్గరకు వచ్చారు. అదే దేవదారు వనానికి ద్వారం. అప్పుడు సూర్య భగవానుడు దర్శనమిచ్చి ‘వీరులారా హుంబాబా తన ఏడు రక్షణ కవచాల్లో ఆరు తొలగించాడు. త్వర పడండి. తక్షణమే యుద్దానికి వెళ్లండి’
అని సందేశమిచ్చాడు.

అడవిలో హుంబాబా యొక్క ఘర్జన వినంగనే ఎంకిడు యొక్క ధైర్యం సన్నగిల్లింది.

గిల్గమేశుడు మళ్లా ఎంకిడుకి ధైర్యం నూరిపోశాడు. “ఎంకిడూ! సోదరా!! ఎందుకిలా అధైర్య పడతావు? మనం ఆరు పర్వతాలు దాటి రాలేదు? యుద్దంలో మనం ఆరితేరిన వారం కాదు. నా చెయ్యి పట్టుకో, నా హృదయాన్ని తాకు. నీకు మృత్యువు గురించిన భయం ఉండదు. మనమిద్దరం కలిసి యుద్దానికెళ్తే తిరుగు ఉండదు. పద ముందుకు వెళ్దాం. నాకు నువ్వు రక్ష, నీకు నేను రక్ష.” అంటూ ఎన్నో విధాల ధైర్యం చెప్పాడు.

హుంబాబా నడక వల్ల ఏర్పడిన మార్గంలో వారు ముందుకు వెళ్లారు. వారికెదురుగా మహా దేవదారు వృక్షం కన్పించింది. అక్కడికి దగ్గరలోనే హుంబాబా నివాసం. హుంబాబాను బయటకు పిలవటానికి, అతనికి కోపం తెప్పించటానికి, ఇద్దరూ
కలిసి దేవదారు వృక్షాలు నాశనం చెయ్యటం మొదలు పెట్టారు.

హుంబాబా తీవ్రమైన కోపంలో వీళ్లపైకి వచ్చాడు. భయంకరమైన యుద్దం మొదలయింది. సూర్యభగవానుని ఆశీర్వాద, సహాయాలతో హుంబాబా ఓడించబడ్డాడు.  అలా బంధించ బడ్డ హుంబాబా గిల్గమేశుని శరణు శరణు అంటూ దీనంగా ప్రార్థించాడు. అతను కన్నీటి పర్వంతమయి గిల్గమేశుని వేడుకున్నాడు. జీవితాంతం వరకు బానిసగా ఉంటానన్నాడు. గిల్గమేశుని రాజ భవనాలకు కలప సరఫరా చేస్తానన్నాడు. గిల్గమేశుడు మెత్త బడ్డాడు. ఏం జరిగేదో కానీ ఇంతలో ఎంకిడు
కల్పించుకున్నాడు. ఎంకిడుకి హుంబాబా కుటిల బుద్ది బాగా పరిచయం. “గిల్గమేశా! వెంటనే వధించు. ఆలస్యం చెయ్యవద్దు. ఈ హుంబాబా చాలా కుటులుడు. మాటకు కట్టుబడి ఉండే వాడు కాదు. ఒక్కసారి వదిలావంటే ఇహ అంతే. శతృవుకు చేతులారా ప్రాణం పోసినట్టే. నీకు కళ్లు కనపడకుండా చేస్తాడు. వెళ్లే మార్గానికి అవరోధాలు కల్గిస్తాడు. ” అంటూ రకరకాల దృష్టాంతాలు చెపుతాడు.

ఈ మాటలన్నీ విన్న హుంబాబా పళ్లు పట పట కొరుకుతూ ఎంకిడుని శపిస్తాడు. “మీ ఇద్దరిలో నువ్వు ఎక్కువ కాలం బ్రతకవు” అంటూ శపిస్తాడు. ఇహ ఆలస్యం చెయ్యకుండా గిల్గమేశుడు తన పదునైన గొడ్డలితో హుంబాబా తలను మొండెం నుండి వేరు చేస్తాడు.

విజయోత్సాహంతో ఉరుక్కు నగరానికి తిరిగి వస్తారు. గిల్గమేశుడు హుంబాబాతో వీరంగా పోరాటం చేస్తున్నప్పుడు చూసిన ఇస్తార్ దేవత అతనితో ప్రేమలో పడింది. అదే విషయాన్ని ఆమె పలు ముద్దు ముద్దు మాటలతో, వయ్యారంగా చెప్తుంది. “గిల్గమేశా! నా ప్రియునివి కమ్ము. నీకు అంతులేని సంపదనిస్తాను. కీర్తినిస్తాను. ఇంకా అమోఘమైన శక్తినిస్తాను. కానీ నువ్వు మాకు మాత్రమే స్వంతం కావాలి.”

కానీ గిల్గమేశుడు అంత తేలిగ్గా లొంగే రకం కాదు కదా! “ఇస్తార్! నువ్వో
దేవతవి. నేనా ఒక రాజ్యాధినేతని మాత్రమే. మనిద్దరికీ పొత్తెలా
కుదురుతుంది?”అని ఇంకా “ఇస్తార్! నువ్వో కుంపటివి. బిగించని తలుపువి. గదిని
అది వేడిగానూ ఉంచదు, చల్లగానూ ఉంచదు. అమోఘమైన ఆయుధానివి, కాని
శతృశిబిరంలోని దానివి. యజమానిని కరిచే చెప్పులాంటి దానివి” వంటి పరుషమైన
పదాలతో ఇస్తార్ ని విమర్శిస్తాడు. ఇంకా తన పూర్వాశ్రమంలో ఎంత మంది
ప్రియుళ్లను ఎన్ని రకాలుగా ఇబ్బందులకు గురి చేసిందీ ఏకరువు పెడతాడు. తమోజ్
నుండి ఇషాల్ల వరకు ఎందరిని ఎన్ని రకాలుగా నాశనం చేసిందో చెపుతుంటే
కోపగ్రస్తురాలయిన ఆమె తన తండ్రి దగ్గరకు వెళ్లి “తండ్రీ! దేవాది దేవ అను,
గిల్గమేశుడు చూడండి ఎంత పొగరు పట్టాడో, నన్నే తీవ్రంగా అవమానించాడు. ” అని
పితూరీ చెప్తుంది. కానీ అను శాంతంగా “పుత్రికా! నీ అంతట నువ్వే
గిల్గమేశునితో కయ్యానికి కాలు దువ్వలేదూ! అయినా అతనేం తప్పు
మాట్లాడాడు?  అన్నీ ఉన్న మాటలే కదా అన్నాడు. “అంటూ సర్ది
చెప్పబొయ్యాడు. కానీ గిల్గమేశునిపై పీకల దాకా కోపంతో ఉన్న ఇస్తార్ దేవత
ముందు అను వచనాలన్నీ చెవిటిదానిముందు శంఖం ఊదినట్టే అయినాయి. స్వర్గలోకపు
ఎద్దుని ఇస్తే కానీ ఒప్పుకోనని పట్టు పట్టిన కుమార్తె ముందు తల వంచి అను
ఆమెకు ఆ స్వర్గలోకపు ఎద్దు ముక్కుతాడు కొన అందిస్తాడు. విజయగర్వంతో
గిల్గమేశుని అణగ దొక్కాలన్న కోపంతో ఆమె దాన్ని ఉరుక్కు నగరం పైకి


ఆ భయంకరమైన ఎద్దు ఉరుక్కు నగరం వచ్చి ఒక్కసారిగా బుస పెట్టింది. దెబ్బకు
నూర్గురు పౌరులు చచ్చారు. తరువాత మరోసారి భీకరంగా బుస పెట్టింది, ఈ సారి
రెండు వందల మంది మరణించారు. మూడోసారి బుస పెట్టినప్పుడు పెద్ద గొయ్యి
ఏర్పడింది. అప్పుడే అక్కడకు వచ్చిన ఎంకిడు దాని తోకను బలంగా పట్టుకోని
గిల్గమేశుని కేకేశాడు. “సోదరా! గిల్గమేశా మనమెన్నో పేరు ప్రతిష్టలు
సంపాదించాం. ఇప్పుడవన్నీ పోగొట్టుకుంటామా”  అంటూ పిలవగానే గిల్గమేశుడు
తన పదునైన ఖడ్గంతో ఒక్కేటున ఆ స్వర్గలోకపు ఎద్దు తలను మొండెం నుండి వేరు
చేశాడు. ఎంకిడు దాని గుండె చీల్చి సూర్య దేవునికి ఆరాధన చేశాడు. దాని
కొమ్ములను గిల్గమేశుడు విజయ చిహ్నంగా ఉంచుకున్నాడు. ఇస్తార్ కోపంతో ఏదో
అనబొయ్యేంతలో ఎంకిడు ఆ ఎద్దు తొడ కోసి ఆమె మొహం పైకి విసిరాడు. దానితో
పలాయనం చిత్తగించింది. సోదరులిద్దరూ యూప్రటీస్ నది ఒడ్డున కర చరణాలు శుభ్రం
చేసుకున్నారు. ఆ తరువాత విజయ వాయిద్యాలతో రాజ భవనం చేరుకున్నారు.

కొన్ని రోజుల తరువాత ఓ ఉదయం ఎంకిడు గిల్గమేశుని దగ్గరకు వచ్చి
“సోదరా! రాత్రి నాకో కల వచ్చింది. ఆ కలలో దేవ సభలో దేవతలందరూ మన గురించే
మాట్లాడుకుంటున్నారు. హుంబాబానూ, దేవ లోకపు ఎద్దును వధించినందుకు శిక్షగా
మనిద్దరిలో ఒకరికి మరణం తప్పదని అను దేవుడు అన్నాడు. అలా అయితే ఎంకిడునే
మరణించాలని అనిల దేవుడు అన్నాడు. సూర్య భగవానుడు ఈ అమానుషమైన శిక్షను
ఎదుర్కోవాలని చూశాడు, కానీ ఎవ్వరూ ఆయన మాట వినలేదు” అంటూ విషణ్ణ వదనంతో
చెపుతాడు. ఆ తరువాత కొన్ని రోజులకే ఎంకిడు జబ్బు పడతాడు.

అటువంటి స్థితిలో ఎంకిడును చూసిన గిల్గమేశునికి దుఖము ఆగలేదు. “ప్రియమైన
సోదరా! ఎంకిడూ!! ” అని కన్నీటి పర్యంతం అవుతూ “నిన్ను తీసుకెళ్లి దేవతలు
నన్ను విముక్తుణ్ణి చేస్తున్నారా! అయ్యో!! నా సోదరుణ్ణి నే మళ్లా చూడలేనా”
అంటూ నిరంతరం రోదించసాగాడు.

జబ్బు పడ్డం ఎంకిడు మొదట ఆవేశ పడ్డాడు. తరువాత తనను ఈ ఉరుక్కు నగరం
తీసుకొచ్చిన వేటగాన్నీ, నాట్యగత్తెను, అందరినీ వరుస పెట్టి తిట్ట సాగాడు.
“అయ్యో వారు నన్ను ఈ నగరం తీసుకొని రాకపోతే నాకీ అకాల మరణం ఉండేది కాదు
కదా. నేను ఏ యుద్దంలోనో వీర మరణం పొందకుండా ఇలా ముష్టి మరణం
పొందుతున్నానేమిటి” అంటూ పరి పరి విధముల రోదించసాగాడు.

ఇవన్నీ గమనించిన సూర్య భగవానుడు “ఎంకిడూ, శాంతం వహించు. నువ్వు ఉరుక్కు
నగరాన్ని ఆనందించలేదూ, దేవతలకు మాత్రమే లభించే భోజనం ప్రతి రోజూ
స్వీకరించలేదూ, రాజులు మాత్రమే త్రాగే పానీయాలు ప్రతి రోజూ సేవించలేదూ,
గిల్గమేశుని వంటి గొప్ప స్నేహితుని పొందలేదూ ” అంటూ ఎంకిడును శాంత పరిచాడు.

అలా 12 రోజులు ఎంకిడు అచేతనంగా పడు ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత ఈ లోకాన్ని
వదిలి వెళ్లాడు. ఆ దృశ్యాన్ని చూసిన గిల్మమేశుడు కన్నీరు మున్నీరుగా
విలపించాడు. “నా చేతిలోని గొడ్డని నువ్వు, నా నడుముకు వేలాడు పటకా కత్తివి
నువ్వు, నా ముందుండు రక్షణ కవచం నువ్వు, నా సర్వస్వాన్ని దోచుకెళ్లారు.
జీవితమంతా చీకటి మయం అయింది. ఇంకెప్పుడూ నిన్ను చూడలేను. అయ్యో! ” అంటూ ఆర
పగళ్లు ఏడు రాత్రులు రోదించాడు. ఆ తరువాత ఎంకిడు నిలువెత్తు విగ్రహం నగరంలో
ప్రతిష్టించాడు. కానీ గిల్గమేశుడు ఎప్పటికీ మునుపటి గిల్గమేశుడు
కాలేకపొయ్యాడు. ఇంకా కొంత కాలానికి తను కూడా మరణించాల్సిందే కదా అనే దిగులు

ఎంకిడు మరణం తరువాత విషాదంలో గిల్గమేశుడు జ్ఞానం కోసం అన్వేషణ
మొదలు పెట్టాడు. అరణ్యాలలో ప్రవేశించి దారి తప్పిన సింహంలా తిరుగాడాడు.
దాటలేని పర్వతాలెన్నో దాటాడు. సముద్రాలపై ప్రయాణించాడు. క్రూరమృగాలతో
పోరాటాలు చేశాడు. వాటి చర్మాలను దుస్తులుగా ధరించాడు. వాటి మాంసాన్నే
ఆహారంగా, వాటి రక్తాన్నే పానీయాలుగా త్రాగాడు. చివరకు సూర్య భగవానుడు
చూడలేక “గిల్గమేశా! ఎందుకిలా పిచ్చి పట్టినవాని వలె తిరుగుతున్నావు?
మరణం ఎవరికైనా తప్పదు కదా! ” అంటూ ప్రశ్నిస్తే “నాకు కావల్సింది దొరికే
వరకూ విశ్రాంతే లేదు. అయినా పర లోకం వెళ్లాక పూర్తిగా విశ్రాంతే కదా. నా
కళ్లు పూర్తిగా మూసుకోక ముందే వెలుగును పూర్తిగా నింపుకోనీ” అంటూ బదులిచ్చి
తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగించాడు.

చివరకు గిల్గమేశుడు మాషు పర్వతం దగ్గరకు చేరుకుంటాడు. మాషు పర్వతం

ఉదయాస్తమాన పర్వతాలలో ఒకటి. దానికి కాపలాగా వృశ్చిక జాతి జంట ఉంది. వారు
గిల్గమేశుని అడ్డగించి “ఎక్కడికి” అంటూ ప్రశ్నిస్తారు. ఏ మాత్రం భయపడకుండా
గిల్గమేశుడు “మా పిత్రుదేవుడైన ఉత్తానపిస్తిని దర్శించటానికి వెళ్తున్నాను.
ఎవరైతే దేవ సభలో కూర్చుంటారో, ఎవరైతే మరణాన్ని జయించారో అట్టి
ఉత్తానపిస్తిని దర్శించటానికి వెళ్తున్నాను” అంటూ బదులిచ్చాడు.

ఏ మానవుడూ ఈ దారిలో ఇంతవరకూ వెళ్లలేదు. ఇరవై
నాలుగు గంటలు కటికి చీకటిలో ప్రయాణించాలి. కాంతి రేఖ కూడా ఉండదు. ఒకరికి
ముందు ఏమున్నదో, వెనక ఏమున్నదో అస్సలు కన్పించదు. ” అంటూ గిల్గమేశుని
ప్రయత్నాన్ని వారించాలని చూశారు. కానీ గిల్గమేశుడు లెక్క చెయ్యకుండా
ముందుకే వెళ్లాడు. సూర్యుడు రాత్రిపూట ప్రయాణించే ఆ చీకటి మార్గాన్ని
గిల్గమేశుడు ధైర్యంగా ఇరవై నాలుగు గంటల్లో దాటాడు. అతని ఎదురుగా ఓ
సుందరోద్యానవనం కాంతులీనుతూ నిల్చింది. అందులో అన్నీ దేవ లోకపు వృక్షాలే!
అందులో వజ్రవైఢూర్యాలు కాంతులీనుతూ ప్రకాశించసాగాయి.

ఇంకా కొంచెం ముందుకు వెళ్లాక పూటకూళ్లమ్మ — సింధూరి ఎదురయింది. ఆమె
సముద్రపు ఒడ్డున ఉంది. ఆధ్యాత్మిక దాహం ఉన్న వాళ్ల దప్పిక తీరుస్తుంది.
గిల్గమేశును చూసి అతని వృత్తాంతం అడుగుతుంది. గిల్గమేశుడు తన గురించి,
ఉరుక్కు నగరం గురించి, ఎంకిడుతో స్నేహం గురించీ, ఎంకిడు మరణం గురించీ,
ఎంకిడు గురించి తను రోదించిన ఆరు పగళ్లు, ఏడు రాత్రుల గురించీ,
ఉత్తానపిస్తిని కలుసుకోవాలన్న తన ప్రయత్నం గురించీ వివరిస్తాడు. అంతా విన్న
సింధూరి అతని ప్రయత్నాన్ని ఆపాలని చూస్తుంది. “గిల్గమేశా! దేవాది దేవుడైన
అను మనుష్యులను సృష్టించినప్పుడు అతని మరణాన్ని కూడా ఓ భాగం చేశాడు. ఈ వృథా
ప్రయత్నం మాని జీవితాన్ని ఆనందించు.

నీ కడుపు నిండా తిను

ప్రతి రోజునీ ఆనందించు.

ఆడు, పాడు, పరవశించు

ప్రతి రాత్రీ వసంత రాత్రి చేసుకో

నీ ఒడిలో సేద తీరే భార్యను చేరుకో

నీ చేతిలో ఆడే పిల్లలను చూసుకో” అంటూ పరి పరి విధముల గిల్గమేశుని
ప్రయత్నాన్ని ఆపాలని చూస్తుంది. కానీ గిల్గమేశుడు వినడు. వినకుండా ఉండటమే
కాకుండా సింధూరిని దారి చూపమని అడుగుతాడు.

ఇంతవరకూ ఏ మానవుడూ ఇక్కడకు రాలేదు. ఈ
దారిలో ప్రయాణించలేదు. ఈ దారి బహు కష్టతరమైనది. కేవలం సూర్య భగవానుడే
దాటగలడు. ఇక్కడి నీరు సాక్షాత్ మృత్యువే. కానీ ఒడ్డున ఉర్షాంబి ఉంటాడు.
అతను సహాయపడితే నువ్వు దాటగలవు. లేకుంటే వచ్చిన దారి చూసుకోవటం ఉత్తమం.”
అని చెప్తుంది.

ఒడ్డుకు వెల్తే ఉర్షాంబి కన్పించడు. అక్కడి రాళ్లు కొన్ని ప్రాణం
పోసుకోని గిల్గమేశునిపై దాడి చేస్తాయి. గిల్గమేశుడు తన పదునైన గొడ్డలితో
వాటిని నాశనం చేస్తాడు. ఆ తర్వాత కొంతసేపటికి ఉర్షాంబి అరణ్యం నుండి వచ్చి
గిల్గమేశుని చూసి యోగక్షేమాలు విచారిస్తాడు. గిల్గమేశుడు తన కథ మొత్తం
మొదటి నుండి ఓపిగ్గా వివరిస్తాడు. ఆ తరువాత ఆవలి ఒడ్డుకు చేర్చమని
అడుగుతాడు. కానీ అక్కడ నాశనం అయిన రాళ్లను చూసి ఆశ్చర్యపోయి ఆవలి ఒడ్డుకు
చేరలేమని చెప్తాడు. కానీ ఉర్షాంబి ఎలాగయినా గిల్గమేశునికి సహాయపడాలని
అడవిలోకి వెళ్లి మూడు వందల పొడగాటి కర్రలు తెచ్చి పడవలో వేసుకొని వాటినే
తెడ్డుగా వేస్తూ పడవ నడుపుతాడు. ఆ కర్రలు నీరు తాకితే నాశనం అవుతుంటాయి.
అత్యంత చాకచక్యంగా ఇద్దరూ నీటిని తాకకుండా ఆవలి ఒడ్డుకు చేరుకుంటారు.

ఆవల ఒడ్డున ఉత్తానపిస్తి గిల్గమేశుని చూసి అతని కథ అడుగుతాడు.
మళ్లా  గిల్గమేశుడు మొదటి నుండి మొత్తం కథ చెప్తాడు. అంతా చెప్పి
మృత్యువును జయించే మార్గం అడుగుతాడు. కానీ ఉత్తానపిస్తి అటువంటి మార్గమేదీ
లేదని బదులిస్తాడు.

ఉత్తానపిస్తీ! నిన్ను చూడు. అచ్చం నాలానే
ఉన్నావు. అయినా నువ్వు మృత్యువును జయించావు. నేను మాత్రం ఎందుకు జయించలేను”
అని పరుషంగా ప్రశ్నిస్తాడు.

గిల్గమేశా! నీకోక దేవ రహస్యం చెప్తా,
శ్రద్దగా విను. మహా జల ప్రళయానికి ముందు ఎంకి దేవుడు నాకు దర్శనమిచ్చి నా
గృహాన్ని పడగొట్టి ఒక పడవను తయారు చెయ్యమంటాడు. అన్ని బంధాలు వదులుకొని నా
ప్రాణాన్ని నిలుపుకోమంటాడు. ఏడు అంతస్తుల ఆ పడవను నేను ఆరు రోజుల్లో
నిర్మించాను. అతి కష్టం మీద దాన్ని నిలపెట్టాను. ఏడవ రోజు వర్షం మొదలయింది.
మొత్తం అంతా చీకటిగా మారిపోయింది. ఆరు పగళ్లూ, ఏడు రాత్రులూ గాలి వీచింది.
ఏడవ రోజు సూర్యోదయం అయింది. ఎక్కడ చూసినా నీరే. అందా నిశ్శబ్దం. నిశిర్
పర్వత శిఖరంపై పడవ ఆగింది. ఆ తరువాత కొన్ని రోజులకు అనిల దేవుడు నన్ను చూసి
ఆశ్చర్యపొయ్యాడు. మనుషులందరూ ఈ మహా జల ప్రళయంలో మరణించి ఉండాలి. కాని ఎంకి
దయ వల్ల నేను బ్రతికాను. చివరకు నేను, నా భార్య అను దేవుడి ఆశీస్సులతో
దేవతలతో సమానం అయ్యాము. ”

అంతా విని గిల్గమేశుడు ‘అయితే నా అమరత్వం గురించి దేవ లోకాన్ని
ఎవరు ఒప్పించగలరు’ అంటూ అడుగుతాడు. దానికి ఉత్తానపిస్తి “అయితే నువ్వు ఆరు
పగళ్లు, ఏడు రాత్రులు నిద్ర పోకుండా ఉండు, తర్వాత చూద్దాం” అని

కానీ గిల్గమేశుడు ఏడవ రోజు రాత్రి నిద్రపోతాడు. ఏడవ రోజు ఉదయం
ఉత్తానపిస్తి గిల్గమేశుని నిద్ర లేపి నువ్వు విఫలం అయ్యావు అని చెప్తాడు.
దానితో విచార వదనంతో ఉన్న గిల్గమేశుని చూసి ఉత్తానపిస్తి భార్య,
గిల్గమేశునికి ఏదన్నా సహాయం చెయ్యమని అడుగుతుంది.

ఉత్తానపిస్తి గిల్గమేశుని దగ్గరకు వెళ్లి “గిల్గమేశా! ఈ సముద్రం అడుగున
ఒక వేరు ఉంటుంది. అది ఏడు రంగుల్లో , సువాసనతో కూడి ఉంటుంది. అది తింటే
యవ్వనం తిరిగి వస్తుంది.” అని రహస్యం చెప్తాడు. దానితో గిల్గమేశుడు తన
రెండా కాళ్లకూ, రెండు రాళ్లు కట్టుకొని సముద్రం అడుగున నడిచి ఆ వేరు
సంపాదిస్తాడు. పైకి వచ్చాక నేనీ వేరును ముందుగా ఉరుక్కు నగరంలో ఒక
ముదుసలిపై ప్రయోగించి, ఆ తర్వాత స్వీకరిస్తాను. అనుకోని తన దుస్తుల్లో

ఉత్తానపిస్తి — గిల్గమేశునికి తోడుగా ఉర్షాంబిని పంపుతాడు.
వారిద్దరూ కలిసి తిరుగు ప్రయాణం అవుతూ దారిలో స్నానానికి ఆగినప్పుడు ఆ వేరు
ఒడ్డున ఉంచుతారు. వాసనకు ఆకర్షితమైన ఓ పాము దాన్ని తిని కొత్త చర్మం

విచార వదనంతో, వట్టి చేతులతో గిల్గమేశుడు ఉరుక్కు నగరానికి తిరిగి వచ్చి
నగరాన్ని చూసి చాలా సంతోషించి, తనలాగా ఎవరూ ఫలితం లేని కార్యాలవైపు దృష్టి
మరల్చకుండా తల గాథను రాజ్యమంతా శిలాక్షరాల్లో లిఖిస్తాడు. ఉర్షాంబికి
గర్వంగా తన నగరాన్నీ, కుడ్యాలను చూపి వాటిలోనే తను అమరుడను అని చెప్పి


ముత్యాలమ్మ కథలు: విందు

ఈ రోజు ‘జేజి’ మహోత్సాహంగా వుంది. అంటే నాన్నకి తెలియకుండా ఏదో పెద్ద ప్లాన్ వేస్తుందని అర్థం. పాపం నాన్న! గతంలోని రెండు మూడు ప్లాన్‌లు గుర్తొచ్చాయి నాకు. చేతిలోని కర్రతో భూదేవిని టింగ్, టింగ్ మని పొడుస్తూ ‘పెద్దోడా!’ అని పిలుస్తూ నా వంక పరిగెత్తుకొచ్చింది.

“నోరిప్పుడెలా వుంది?” అంటూ అడిగింది. నాకు నిన్నటినుండి నోరు పూసింది. ఏదో చెబుదామని నోరు తెరిచాను. ఇంతలో, “ఆ పచ్చళ్ళు వాడికి పెట్టొద్దంటే విన్లేదు” అంటూ అమ్మ కూడా జాయిన్ అయింది. ఇహ నేనేం చెప్పక్కర్లేదని నాకు తెలుసు.
అమ్మ చేతిలో టీ గ్లాసు “జేజి” కిచ్చి, నా వైపు తిరిగి డాక్టరులాగా నానోరు, నాలుక, బుగ్గలపై, నుదుటిపై వచ్చిన పొక్కులు పొద్దెండ వెలుగులో పట్టి పట్టి చూసి ఏం మాట్లాడకుండా ఇంట్లోకి దారి తీసింది. ఆమె ఎక్కడకు వెళ్తుందో నాకు తెలుసు – ఆ మందులు డబ్బా దగ్గరకే.
అప్పటివరకు దూరదూరంగా పనులు చేసుకుంటున్న ఎంకడు జేజి దగ్గరకొచ్చి ఏదో చెప్పబోయేంతలో జేజి వాడిని మాట్లాడనీకుండా కోడలు మందులు తేటానికి బోయిందిగాని, నువ్వు వీణ్ని తోలుకపోయి మఱ్ఱి చెట్టు ఊడ ఒకటి పెరికి నమిలించు.” అంటూ తొందరపెట్టింది.
“బతికాన్రా బాబు అనుకుంటూ మఱ్ఱి చెట్టు కేసి నడవబోతుంటే మళ్ళా జేజి గొంతు వినిపించింది.” నేఁ జెప్పిన పనేం చేశావ్?” దానికి వంతగా ఎంకడు” అంతా నువ్ చెప్పినట్టే చెప్పా” అని నాతోపాటు మఱ్ఱి చెట్టువైపు కదిలాడు.
మఱ్ఱి ఊడ నములుతూ నెమ్మదిగా తోటలోనుంచి వస్తుంటే వినిపించిందా ఆర్తనాదం. ఒళ్ళంతా ఒక్కసారిగా జలదరించింది. హృదయ వికారంగా ఉంది. గట్టిగా ఉలిక్కిపడ్డాను. ఎంకడు మాత్రం నవ్వి నా వీపు మీద అరచేత్తో కొట్టాడు. ఆ దెబ్బకు ఈలోకంలోకి వచ్చిపడ్డాను. ‘ఏమిటది’ అన్నట్టు ఎంకడు వైపు చూశా. “ఇయ్యాల ముత్యాలమ్మ గదా! మేక తల తెగింది” అంటూ ముందుకు దారి తీశాడు.
వెళ్ళేసరికి జేజి అక్కడే వుంది. కాకుంటే నిలబడకుండా నాపరాయిమీద సతికిలబడింది. పక్కనే ఖాళీ అయిన టీగ్లాసు, దానిమీద ఒకటి రెండు ఈగలు. చేతిలో మరో లోటా ఉంది.
అమ్మ కూడా మందుల డబ్బా పట్టుకొని రెడీగా వుంది. గడ్డిపరకలు గీరుకొని ఎర్రగా అచ్చులు పడ్డ నా చేతులు చూస్తూ “అలా తోటలో తిరగొద్దన్నాగా” అంటూ అడిగింది. “తిరక్కుండా ఇంట్లో ఉంటే పొద్దు ఎలా పోద్దే కోడలా!” అంటూ చేతికర్రతో నేలను గట్టిగా పొడిచి లేచి ఆ చేతిలో ఉన్న లోటా నాకేసి చాస్తూ “ఇంక నమిలింది చాల్లేగాని, ఆ పుల్ల అవతల పడేసి పుక్కిలిచ్చి వూసి ఈ పటిక నీళ్ళు తాగు” అని. ఆ తర్వాత అమ్మవైపు తిరిగి “నోరు పూస్తే అన్ని గొట్టాలెందుకే రెండు రోజుల్లో మానిద్దిలే” అంది. ‘ఇహ లోపలికెళ్ళి పని చూసుకో’ అని కళ్ళ తోనే జేజి అనడంతో అమ్మ మరేం మాట్లాడకుండా లోపలికెళ్ళింది.
అప్పుడు మరోసారి విన్పించింది ఆ హృదయవికార ఆర్తనాదం.
జేజి నా వైపు వింతగా చూసింది. నేను పట్టిచ్చుకోకుండా గాబు దగ్గరకెళ్ళి పుక్కిలిచ్చి ఊసి లోటాలో పటిక నీళ్ళు నెమ్మదిగా తాగసాగాను. ఏమాటకామాటే చెప్పుకోవాలి, చాలా హాయిగా ఉంది.
వెనక్కి తిరిగి చూస్తే, నాన్న వేగంగా జేజి దగ్గరకు వస్తూ కన్పించాడు. ”అమ్మా! నువ్వు చెప్పావని రెండు కోయించాను. కూర మిగిలిపోద్దేమో అనిపిస్తుంది.”
జేజి ఒక నవ్వు నవ్వి “ఈ వూరోళ్ళు ఎంత తింటారో నీకు తెలీదురా. రెండు కాదు, ఇరవై ఏటలయినా సరిపోవు” అంది.
ఎంకడు టీ తాగుతూ ముసిముసిగా నవ్వుకోసాగాడు.
హడావుడి పదకొండింటికే మొదలయింది. పన్నెండింటికే మూడు బంతులు లేచాయి. జేజి అక్కడే కూర్చుని చుట్ట తాగుతూ వచ్చే వాళ్ళనో, పొయ్యేవాళ్ళనో గట్టిగా పలకరిస్తూంది. చాలా సార్లు ఏదో ఒకటి అనటం – వాళ్ళతో పాటు పగలబడి నవ్వటం. మూడోబంతి అయ్యాక జేజి చెప్పడంతో ఎంకడు, నాన్న ఇంకా అప్పటిదాకా వడ్డించినోళ్ళు అందరూ కూర్చున్నారు. తమ్ముడు ఎంచక్కా నాన్న పక్కన సెటిల్ అయ్యాడు. ఒక్కక్షణం నేను కూడా ఆ నాలుగో బంతిలో కూర్చోవాలనుకున్నా కానీ అసలే నోరు పూసింది అంత కారం తింటానో లేదో అని గమ్మునున్నాను. ఇంతలో అమ్మవచ్చి “నీకు కారం లేకుండా కూర తీశాను, తర్వాత చెల్లితో పాటు తిందువుగానిలే” అనడంతో హమ్మయ్య అనుకున్నా.
నాన్న చెయ్యి కడుక్కొని జేజి కాడకొచ్చి
“అమ్మా! కూర ఇంకా చాలా ఉన్నట్టుంది?”
“పిలిచినోళ్ళందరూ వచ్చినట్టేనా?”
“ఆ సుబ్బయ్య కనబళ్ళేదు?”
“వాడికి ఒంట్లో బాగోలేదమ్మా”
“అవునా! ఈ సారేమయింది?”
“అవున్రా! ఊళ్ళో రెండు వీధులేనా?”
“సర్లే, ఎలాగూ కూర మిగిలిందిగా. నీళ్ళు కాగి వున్నాయి. బియ్యం యసట్లో పొయ్యమనిచెప్పు. ఆ ఎంకడును పిలిచి మిగతా రెండు వీధులను కూడా రమ్మను.”
ఒక్కక్షణం నాన్న ఏం మాట్లాడలేదు. ఆ తర్వాత ఎంకడు ఎక్కడ వున్నాడో అని వెనక్కి తిరిగి చూశాడు. అందుకోసమే ఎదురు చూస్తున్నట్టు ఎంకడు ముందుకొచ్చాడు.
జేజి మరోసారి కర్ర టిక్కు టిక్కు అనిపించుకుంటూ వంటల దగ్గరకెళ్ళి గిన్నెలన్నీ మూతలు తీసి మళ్ళా మూతలు పెట్టింది. బాపయ్య దగ్గర కెళ్ళి యసట్లో బియ్యం పోశావా? అని అడిగింది. పోశానన్నట్టు తలూపాడు. జేజి ఒక్కక్షణం ఆలోచించి “ఉల్లిగడ్డలు ఇంకొన్ని కోయించు. మరీ సన్నగా కాకుండా పెద్ద ముక్కలు చెయ్యి” అని నావైపు తిరిగింది.
“అన్నం తిన్నావా?”
‘లేదు’ అన్నట్టు తలూపాను.
అవునన్నట్టు, కాదన్నట్టు తలూపాను.
“సర్లే- నోటిపూత ఎలా వుంది?”
నేనేదో చెప్పబోయేంతలో మళ్ళీ జేజే “రెండ్రోజుల్లో తగ్గిపోతుందిలే. మీ అమ్మని మాత్రం ఆ మందుల డబ్బాకాడికి పోనీకు”
అనేసి నాపరాయి దగ్గరకెళ్ళి సెటిల్ అయి చుట్ట వెలిగించింది.
అప్పుడే వచ్చిన ఎంకడుతో…
“అందర్నీ కేకేశావా?”
“కూర చూసి వడ్డించు. ఆ గోలయ్యకు మాత్రం గిన్నె ఇవ్వకు. వాణ్ని అన్నమే వడ్డించమను” అని చెప్పింది.
పిలవడమెందుకు? పిలిసి కూర చూసి వడ్డించడమెందుకు? అని అనుకున్నాను కానీ ఆఖరి బంతి అయిన తర్వాత గాని అర్థం కాలేదు జేజి అలా ఎందుకన్నదో. కూర మొత్తం అయిపోయింది. ఏదో అడుగూ బొడుగూ మిగిలింది. అన్నం కూడా అంతే. జేజి అలా అనకపోతే గోలయ్య రెండు బంతుల ముందే కూరంతా పందేరం చేసేటోడు. పిలిచి పీకలదాకా వడ్డించడంతో పాటు, పిలిచినోళ్ళందరికీ వడ్డించడం ముఖ్యమే గదా! దానికి తోడు కూర అయిపోయి అన్నం మిగిల్తే ఇంకా నామోషిగదా.
ఆరోజు సాయంత్రం తీరుబడిగా కూర్చొని జేజి నాతో “మీ నాన్న దేశాలు తిరిగి సంపాయించుకొచ్చాడేగాని పల్లెటూళ్ళో ఎట్ట బతకాలో తెలీదు.” అంది.

సంధి కాలంలోని భారత రాజ్యాంగ రచన గురించి ….

గ్రాన్ విల్ ఆస్టిన్ రచించిన భారత రాజ్యాంగం దేశానికి మూల స్తంభం, పుస్తకం బాగుంది. ప్రభాకర్ మందార అనువాదం కూడా బాగుంది. సామాన్యునికి ఈ అనువాదం చేరువలో ఉంది.

గ్రాన్ విల్ ఆస్టిన్ కొండకచో కాంగ్రేసు వీరాభిమానిలా ఉన్నాడు, అయినా ఇది చదవదగ్గ పుస్తకమే. గతంలో నాకు రామచంద్ర గుహ (ఇతను కూడా నెహ్రూ వీరాభిమానిలా కన్పించాడు నాకు) పుస్తకాల్లో దొరకని సమాధానాలు ఈ పుస్తకంలో దొరికాయి. అసలు భారత దేశం ఇంకా ఎందుకు కలిసి ఉంది? తెలుగు దేశం, తమిళ దేశం, .. ఇలా ఎందుకు విడిపోలేదు? ఈ ప్రశ్నలకు గుహ కంటే ఆస్టిన్ పుస్తకమే సరిఅయిన సమాధానాలు అందించే మూలాలు కలిగి ఉంది.

నిజానికి ఈ పుస్తకం చదువుతుంటే, ఇటీవలే చూసిన బ్యాటిల్ ఫీల్డ్ గలాక్టికా సీరియల్ గుర్తు వచ్చింది. అందులో భూమి పూర్తిగా నాశనం అయి, కేవలం విమానాల్లో ఉన్న మానవులు మాత్రమే మిగులుతారు. 1947.. నాటికి భారత దేశం కూడా దేశ విభజన, మతకల్లోలాలు, తెలంగాణా సాయుధ తిరుగుబాటు, భాషా సమస్యలు, గాంధీ హత్య, సంస్థానాల విలీనం, యుద్దం వంటి పలు సంక్లిష్ట పరిస్థితిలో ఉంది. అటువంటి సమయంలో కుదురుగా కూర్చొని భవిష్యత్తును దర్శిస్తూ, నిర్దేశిస్తూ రాజ్యాంగాన్ని వ్రాయడం మాటలు కాదు.

మిగతా దేశాల రాజ్యాగాలకూ, భారత దేశ రాజ్యాంగానికి ఒక ప్రధానమైన తేడా ఉంది. మిగతా రాజ్యాంగాలు స్వాతంత్ర్యానికి ముందో, తరువాతో వ్రాసుకున్నవి. కానీ భారద దేశ రాజ్యాంగం మాత్రం సంధికాలంలో వ్రాసుకున్నది. అంటే యుద్ధంలో నేరుగా చేరి, గాయైలవుతున్నా లెక్కించకుండా, కత్తి తిప్పడంలో మెళుకువలు పెంపొందించుకోవడం వంటిది. అప్పుడు యుద్ధం రాకపోతే, కేంద్రానికి ఇంత అధికారం ప్రాప్తించేది కాదేమో. అప్పుడు నెహ్రూ, రాజేంద్రప్రసాదుల మధ్య సయోధ్య అలా లేకపోతే రాష్ట్రపతి మరీ ఇలా రబ్బరు బొమ్మకాడేమో, తెలంగాణా వంటి సంఘటనలు లేకపోతే, రాష్ట్రాలకు మరిన్ని హక్కులు ఉండేవేమో. దేశవిభజన మరింత ముందు జరిగి ఉంటే భాషల విషయంలో దేశం మరో విధంగా ఉండేదేమో.

న్యాయశాఖ హక్కుల గురించి, భాషల గురించి, మతం గురించి, అల్పసంఖ్యాక వర్గాల గురించి, కార్యనిర్వాహక శాఖ గురించి, పంచాయితీల గురించి, గాంధీగారి గ్రామ స్వరాజ్యం గురించి ఇలా పలు విషయాలు చక్కగా వివరించారు ఈ పుస్తకంలో, ఆనాడు ఏఏవ్యక్తులు అతివాదులుగా, మితవాదులుగా ఉన్నారో చదువుతుంటే ఆసక్తికరంగా ఉంది. తప్పకుండా చదవాల్సిని విషయం ఉన్న పుస్తకం ఇది. ప్రచురణ హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్. కినిగెలో ఈపుస్తకం మరియు ప్రింటు పుస్తకం రెండూ లభ్యం.

భారత రాజ్యాంగం – దేశానికి మూల స్తంభం On Kinige

సీనియర్ సుండర్


నా పేరు స్వరం. నేనొక వ్రాతగాన్ని. ఇదే సంవత్సరం క్రితం అయితే నేనొక జర్నలిస్టుని అని చెప్పుకునేవాడిని. మీ ఊహ కరక్టే, సంవత్సరం క్రితం నా ఉద్యోగం ఊడింది. ఎందుకు ఊడింది అంటారా? నిజాయితీగా చెప్పాలంటే నాకింకా అర్థం కాలేదు. ఆ విషయం అర్థం చేసుకునేంత పరిణత నాకుంటే బహుశా నా ఉద్యోగం పొయ్యివుండేది కాదేమో అని చాలాసార్లు అనుకున్నాను. ఏదేమైనా ఈ చిన్ని పుస్తకం ఉద్దేశ్యం నా గుఱించి కాదు కాబట్టి ఇక్కడితో నా ప్రవర ఆపుతాను.

నాకు ఉద్యోగం పొయ్యి (పాఠకులు క్షమించాలి మళ్ళా నా గుఱించే మాట్లాడుతున్నందుకు) జేబులోని కాగితాలు, బ్యాంకు క్రెడిట్ లిమిట్ చూసుకుంటూ బితుకు బితుకుమంటూ రోజులీడుస్తున్నప్పుడు నాకు వచ్చిన స్వర్ణావకాశం ఇది.

నా గత ఉద్యోగం తాలూకు మిత్రులు గట్టిగా రికమెండ్ చెయ్యడంతో సుండర్ ఎస్టేట్ నుండి నాకు ఆహ్వానం వచ్చింది. ఆ రోజు ఉదయమే నేను చెప్పిన టైం కన్నా పదినిముషాలు ముందే గేట్ ముందు ఆటో దిగాను. నేను వస్తానన్న సమాచారం ముందే ఉండటంతో నా కోసం సుండర్ సెక్రటరీ (సెక్రటరీలలో ఒకరు అని తరువాత తెలిసింది) ఎదురుచూస్తున్నాడు. నన్ను తీసుకొని లోపలికి వెళ్ళాడు.

నేను వెళ్ళేసరికి జానియర్ సుండర్ డైనింగ్ టేబుల్ వద్ద ఉన్నాడు. నన్ను కూడా మర్యాదగా అక్కడికి ఆహ్వానించారు. మిసెస్ సుండర్ కూడా అక్కడే ఉన్నారు. ఆ రోజు తిన్న పూరీలు, ఆలూ కర్రీ ఇంకా మర్చిపోలేదు. ఆ తర్వాత ఇచ్చిన కాఫీ కూడా. నన్ను చాలా మాట్లాడనిచ్చారు. వాళ్ళు కూడా చాలా మాట్లాడారు. నేను పుట్టిన ప్రాంతం, చదివిన చదువు, కులం, గోత్రం, చేసిన ఉద్యోగాలు – ఇంకా ఫలానా వ్యక్తి ఎలా తెలుసు? ఫలానా వారితో నా అనుబంధం ఎటువంటిది? …. ఈ విధంగా చాలా ప్రశ్నలూ జవాబులూ పూరీలతో పాటు ఆ డైనింగ్ టేబుల్ పై విస్తరించాయి.

ఇప్పుడు ఇది వ్రాస్తుంటే అనిపిస్తుంది, నేను హాజరైన ఇంటర్వ్యూలలో ఇదే సొగసైనదీ పరిపూర్ణమైనదీ, తెలివైనదీ అని.

ఆ రోజు నాకు చాలా మంచి రోజు. ఇటీవలనే కీర్తిశేషులైన సీనియర్ సుండర్ గారి గుఱించి ఒక పుస్తకం వెలువరించాలని, దానికి గాను నాకు నెలకు ‘ఇంత’ అని ఇచ్చేట్టు ఒప్పందం కుదిరింది. ‘ఇంత’ అని వ్రాశాను గానీ, అది నాకు చాలా ఎక్కువ. నా ఊడిపొయిన ఉద్యోగపు జీతం కంటే చాలా ఎక్కువ. ఒక్కోసారి ఉద్యోగాలు ఊడిపోవడం కూడా మంచిదే.

* * *

ఆ పుస్తకం పని అనుకున్నది అనుకున్నట్టు వెళ్తే ఇప్పుడు నేనిలా వ్రాస్తూ ఉండవలసిన అవసరం లేదు. అంటే నేను సరిగ్గా పనిచెయ్యలేదని కాదు. నేను ఇరవైనాలుగు గంటలూ అదే పనిలో ఉన్నాను. ఎన్నో పుస్తకాలు చదివాను. అంతర్జాలంలోని ఎన్నో పుటలు నమిలి మింగాను. వందలాది మందిని కలిసి మాట్లాడాను. దేశం మొత్తం తిరిగాను. దేశం దాటి కూడా వెళ్ళి వచ్చాను. పుస్తకం మొత్తం సిద్ధం అయింది. ఇచ్చిన సమయం కంటే కొద్దిగా ఆలస్యం అయింది అనుకోండి, కానీ నేను మాత్రం పూర్తి న్యాయం చేశాను.

కానీ ఆ తర్వాత జరిగిన సంఘటనలు నాకు అసలు అర్థం కాలేదు. ఇష్టంగానూ లేవు. నా పుస్తకం వెలుగు చూడలేదు. ఇహ ఎప్పటికీ వెలుగు చూడదు అని నమ్మకంగా తెలిసింది. నా డబ్బులు నాకు ముట్టినాయనుకోండి. అయినా మనం వ్రాసింది వెలుగు చూడకపోతే ఆ బాధే వేరు. నేను చేసిన పనంతా ఎక్కువగా నాకు కేటాయించిన ఆఫీసు, ఇల్లు నుండే చేయడం వల్లా, నాతో ముందే ఉన్న ఒప్పందం వల్లా ఆ పుస్తకం చిత్తు ప్రతి కూడా నా వద్ద లేదు. అందులోని విషయాలు నేను కూడా మర్చిపోకముందే పేపరుపై పెడుతున్నాను. నేనేమీ దీన్ని ప్రచురించే ఉద్దేశ్యంతో ఈ పని చేయడంలేదు. నా వృత్తి, ప్రవృత్తి రెండూ వ్రాయడమే. వ్రాయకుండా ఉండలేను కదా.

* * *

ముందుగా నేను కలుసుకున్న వ్యక్తులు సీనియర్ సుండర్ గుఱించి ఏమి చెప్పారో చూద్దాం.

* * *

మిసెస్ సుండర్:

ఈవిడ చాలా బాగా మాట్లాడుతారు. నా ఇంటర్వ్యూ సమయంలో కూడా చాలా ప్రశ్నలు అడిగారు. వీరిని నేను చాలాసార్లు కలిశాను. అవి అన్నీ ఇప్పుడు గుర్తులేవు, గుర్తున్నంతవరకూ…

“మేము ఈ ప్రాంతం వాళ్ళం కాదు. ఉత్తరాది నుండి ఇక్కడకు వచ్చాము. అసలు మా వారికి ఇక్కడికి ఎందుకు రావాలన్పించిందో నాకు తెలీదు. నా వివాహం నాటికి మాది ఇరువైపులా కలిగిన కుటుంబమే. తరతరాల నుండి వ్యాపారాలు విజయవంతంగా చేస్తున్న కుటుంబాలు మావి. ఈ ప్రాంతానికి రావడాన్ని నేను వ్యతిరేకించాను. కానీ ఆయన వినలేదు. ఆ రోజుల్లో ఇప్పటిలా ఆడవారి మాటలకు అంత విలువ లేదు. మా కుటుంబాల్లో మరీ! ఏమాటకామాటే చెప్పుకోవాలి, ఇక్కడికి వచ్చిన తర్వాత నేను నిరాశకు గురైన సందర్భాలు చాలా తక్కువ, వేళ్ళమీద లెక్కించవచ్చు. ఇక్కడికి రావటం మా మామగారికి యిష్టంలేదు, కానీ మా అత్తగారు మాత్రం ఎప్పుడూ కొడుకు వెనుకే ఉన్నారు.”

“ఇక్కడికి వచ్చిన తర్వాత ఒక సంవత్సరం పాటు నాకు తెలుగు రాదు. ఆ అవసరం కూడా కలగలేదు. కానీ వారు వినలేదు, బలవంతంగా నేర్పించారు. కొద్ది రోజులు ఆయనే చెప్పారు, ఆ తర్వాత టీచర్ ఒకతను వచ్చి నేర్పించారు. ఇప్పుడు నాకు తెలుగు చక్కగా వచ్చు. రామాయణ, భారత, భాగవతాలు మొత్తం తెలుగులో కూడా చదివాను. తెలుగు నేర్చుకోకపోతే ఎంత కోల్పోయేదాన్నో అని చాలాసార్లు అనుకున్నాను.”

“ఇది ఎప్పుడో జరిగిన సంఘటన, అప్పటికి మేమింకా ఇక్కడికి రాలేదు. మావారు వ్యాపార నిమిత్తం వస్తూ ఉండేవారు. ఇక్కడి రాజు ఒకరు మా డీలరుషిప్పులోని కారు కొని రోడ్లు ఊడవటానికి వాడారంట. మా మామగారికి అది గొప్ప తలనొప్పి తెచ్చిపెట్టింది. చాలా రోజులు వారిద్దరూ మాట్లాడుకోలేదు.”

“ఇప్పుడందరూ మెచ్చుకుంటున్నారు చూడండి. ఆ ప్యాక్టరీ కట్టేప్పుడు చేతిలో డబ్బులు ఆడలేదు. నా బంగారం మొత్తం వారే తీసుకున్నారు. అప్పుడు మాత్రం చాలా దుఃఖించాను. మరళా సంవత్సరం తిరిగేసరికి ఇచ్చారనుకోండి. నిజం చెప్పొద్దూ ఆ సంవత్సరం మాత్రం ఏమిటో ఈ మనిషి అనుకున్నాను. మా ఇద్దరి మధ్యా ఎక్కువగా మౌనమే రాజ్యమేలింది.”

* * *


“అయ్యగారు ఇక్కడికి రాకముందునుండీ, అంటే వారి నాన్నగారూ అతను కలిసి వస్తున్నప్పటినుండీ నాకు తెలుసు. వారే నాకు డ్రయివింగ్ నేర్పించి ఈ ఉద్యోగం ఏర్పాటు చేశారు. అంతకు ముందు నా జీవితం గుఱించి మాట్లాడుకోవడం నాకు ఇష్టం ఉండదు. తింటానికి కూడా ఏమీ దాచుకోలేని రోజులు అవి. అయ్యగారు నన్ను బాగా చూసుకున్నారు. మా పిల్లలిద్దరినీ బాగా చదివించారు. ఇప్పుడు వాళ్లు దేశం బయట రాజుల్లా ఉంటున్నారంటే అంతా ఆయన చలువే. ”

“కొడుకు గుఱించి మాత్రం అయ్యగారు చాలా బాధపడేవాళ్ళు. చివరాకరికి బాబుగారు దార్లోకి వచ్చారనుకోండి. ఆ కమ్యునిష్టుల్లో చేరి తిరుగుతున్నన్ని రోజులూ అయ్యగారికి నిద్రలేదు, ఆకలి లేదు. కొడుకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు మాత్రం చాలా సంతోషించారు. అదరికీ పార్టీ ఇచ్చారు. ‘రాక ఎక్కడికి పోతాడు, వాడు నా కొడుకు’ అంటూ మీసాలు మెలేశారు. అయ్యగారికి ఆ మీసాలంటే మాత్రం బహు ప్రీతి. కొడుకుని మీసాలు పెంచమని చాలాసార్లు అడిగారు, బాబుగారు విన్లేదనుకోండి. ”

“నేను లేకుండా అయ్యగారు ఎటూ వెళ్ళేవాళ్ళు కాదు. నేను రిటైర్ అయ్యేంతవరకూ అలానే జరిగింది. ఒకసారి మాత్రం అయ్యగారు ఒంటిగా డ్రయివింగ్ చేసుకుంటూ బయలుదేరారు, అన్నలు పట్టుకుపొయ్యారు. ఆ తరువాత ఎప్పుడూ నేను లేకుండా బయటకు వెళ్ళలేదు, అదొక సెంటిమెంటు అయ్యగారికి..”

* * *

జగదీశ్వర్ బహద్దూర్:

“నిజానికి మా జీవితమంతా సుండర్ గారి బిక్షే. ఇప్పుడు నేను యంపీగా ఉన్నా, మా సోదరి గొప్ప డాక్టరు అయినా అంతా వారి చలువే. ఆ రోజు మా గడీ కాలబెట్టిన రోజు వారే స్వయంగా మమ్ము తప్పించి, హైదరాబాదు చేర్పించారు. వారు ఆ రోజు రాకపోతే మా బతుకులు ఏమైపొయ్యేవో.”

* * *


“సుండర్ నాకు అర్థం కాలేదు. ఆ విషయం ఒప్పుకొని తీరాలి. అతను మంచివాడో, చెడ్డవాడో నేను చెప్పలేను. అతన్ని మొదటి సారి మేము కిడ్నాప్ చేసినప్పుడు చాలా ధైర్యంగా ఉన్నాడు. ప్రాణం అంటే ఆశలేని వాడిలా ప్రవర్తించాడు. చాలా పెద్ద మొత్తం డబ్బు ముట్టచెప్పి విడిపించుకున్నారనుకోండి. ఆ తర్వాతే మేము గడీపై దాడి చేశాము. కానీ బహద్దూర్ కుటుంబం మొత్తాన్నీ కాపాడాడు. బహుశా మా పథకాలు ముందే పసిగట్టి ఉంటాడు. మా హిట్ లిస్టులో ఎప్పుడూ అతని పేరు ఉంది. రెండుసార్లు తప్పించుకున్నాడు, ఒకసారి అదృష్టవశాత్తూ, ఒకసారి మా పొరపాటు వల్లా. అతని కొడుకు మాతో పార్టీలోకి వచ్చినప్పుడు వద్దనలేదు, పొమ్మనలేదు. లాయరుని పిలిచి ఆస్తిపంపకాలు చేసుకొని తెగతెంపులు చేసుకున్నాడు. తర్వాత ఆ కొడుకు తండ్రి దగ్గరకి తిరిగి చేరినప్పుడూ అంతే మౌనంగా ఉన్నాడు. ఆస్తుల లెక్కలూ అడగలేదు. అప్పుడప్పుడూ అనుకుంటూ వుంటాను, సుండర్ మాకున్న మంచి శతృవు.”

* * *

జూనియర్ సుండర్:

“నాన్నగారు చాలా గొప్ప వ్యక్తి. ఆ విషయం నాకు అర్థం కావడానికి చాలా కాలం పట్టింది. ఆయనకి డబ్బులు బీరువాల్లో దాచుకోవడం ఇష్టం ఉండదు. రాజుల సొమ్ము రాళ్ళ పాలు అనేవారు. సహాయం కోసం ఎప్పుడూ ఎవరో ఒకరు వస్తూనే ఉంటారు. ఎవరికీ లేదనే వారు కాదు. ఉద్యోగం కోసం వచ్చిన వారికి ఎప్పుడూ నిరాశ ఎదురయ్యేది కాదు. తన దగ్గర లేకపోతే స్నేహితుల వద్దయినా చూపించేవారు. వారు నాకు పెద్ద కుటుంబాన్ని ఇచ్చారు. ఇప్పుడు ఆ కుటుంబం బాగోగులు నాకు తలకు మించిన పనే, కాకుంటే నాన్నగారి పెపంకం, వారి ముందుచూపు నాకు మార్గదర్శి. ”

(ఇది చెపుతున్నప్పుడు జూనియర్ కళ్ళల్లో నీరు తిరిగాయి)

* * *

ఇక్కడివరకూ ఎవరైనా చదివి వుంటే ఇంకా వ్రాయలేనందుకు క్షమించాలి. నేను ఎలాగూ దీన్ని నేను ప్రచురించబోవడం లేదు కనుక ఇది చదివే వాళ్ళు స్నేహితులో, బంధువులో, వంశాంకురాలో అయి వుంటారు. నా జీవితం ఇప్పుడే ఒక దారికి వచ్చింది. ఇంట్లో వాళ్ళు పట్టుబట్టి పెళ్ళి చేశారు. సుండర్ గారి ప్రాజెక్టు తరువాత మరింత పెద్ద ఉద్యోగం మరింత పెద్ద జీతంతో వచ్చింది, కానీ పని మరీ ఎక్కువ. అసలు తీరిక ఉండటం లేదు. సీనియర్ సుండర్ గారి గురించి ఇహ వ్రాసినా చదివే వాళ్ళు లేరు కనుక ఇహపై ఏమీ వ్రాయడం లేదు. అన్నట్టూ నాకు ఈ వారం పెదానమంత్రిగారితో ఇంటర్వ్యూ వుంది. దాని గురించి వ్రాస్తానులేండి ఈ డైరీలో.

నువ్వు నాకు సారీ చెప్పడమేమిటన్నా?

ప్రసాదు ఆరోజు కూడా మామూలుగానే మెళ్ళో బిళ్ళ వేలాడేసుకొని ఎనిమిది గంటలకు ఆఫీసుకు బయల్దేరాడు. కొంతమంది నడుముకున్న బెల్టులో కనపడీ కనపడకుండా దాచుకుంటారు కానీ ప్రసాదుకు అలా యిష్టముండదు. మెడలో వేసుకొని గర్వంగా తన ఫోటో, కంపెనీ పేరు అందరికీ చూపించడమంటే సరదా. ఈ రోజు కూడా మరో మామూలు రోజు, నాలుగు పురుగులు, ఆరు ఫిక్స్ లు అనుకుంటూ బయల్దేరాడు కానీ అది ఒక అసాధారణ దినం అవుతుందని ఆ క్షణంలో ఆయనకి తెలీదు.

క్యాబ్ కోసం ఎప్పటిలాగానే కరంటు స్థంబం నీడలో ఒంటరిగా ఎదురుచూస్తూ నిల్చున్నాడు. ఆ స్టాపులో ఎక్కేది అతనొక్కడే. ఎక్కువ మంది ఒక కిలోమీటరు అటూ-ఇటూ ఉన్న రెండు స్టాపుల్లో ఎక్కుతుంటారు.

రోజూ వచ్చే టైం దాటి పది నిమిషాలయింది, కానీ క్యాబ్ మాత్రం రాలేదు. ఎదురు చూసీ, చూసీ విసుగొచ్చింది. రోడ్డుకు అటువైపు ఉన్న చెఱకు రసం స్టాలు వైపోసారి చూశాడు. ఇప్పుడే మిషను స్టార్ట్ చేశాడు అంతలోనే అటు పక్క ఉన్న బస్టాండు నుండి ఐదుగురు గ్లాసులు ఆర్డర్ చేశారు.

ప్రసాదు మరో ఐదు నిమిషాలు ఎదురుచూశాడు క్యాబ్ అజాపజా లేదు. ఈ రోజుకిక ఆటోనే గతి, వంద బొక్క అనుకుంటూ మరోసారి చెఱకురసం స్టాలు వైపు చూశాడు. సూర్యభగవానుని కృపాకటాక్షాలవల్ల అతని వ్యాపారం దివ్యంగా సాగుతుంది. ప్రసాదుక్కూడా నోరూరింది. అటువైపు మూడంటే మూడు అడుగులు వేశాడు… అంతే ….

* * *

ప్రసాదు ౨౪ గంటల తర్వాత నెమ్మదిగా కళ్ళు తెరిచాడు. ఎడమచేతికి, కుడికాలికి కట్లు కట్టి వున్నాయి. ఆశ్చర్యంతో వాటిని చూసేసరికి ‘కదలకు, డాక్టరును పిలుస్తానుండు’  అంటూ రూమ్మేట్ బయటకు వెళ్ళాడు. ప్రసాదు ఆశ్చర్యంలోనుండి తేరుకోకముందే బిలబిలమంటూ కెమేరాలు, మైకులు, రికార్డర్లు పట్టుకొని రాష్ట్రంలో ఉన్న అన్ని చానల్లూ ఒకేసారి ఆనయ్యాయి. వారేమంటున్నారో ప్రసాదుకు అర్థం కాలేదు. ఇంతలో ఇద్దరు పోలీసులు లోపలికొచ్చి, సారొస్తున్నారంటూ అందరినీ బయటికి పంపేశారు.

వచ్చిన సారును చూసి ప్రసాదు కళ్ళు మిలమిలా మెరిశాయి. ఆ తర్వాత మందారపూలలా వికసించాయి. నోరు ఇంత లావున తెరుచుకుంది.

వచ్చింది ఆంధ్రుల అభిమాన, సారీ ప్రసాదు అభిమాన తార ‘రాయ్’

రాయ్ అలా నడుస్తూ వచ్చి ‘సారి’ అంటూ ప్రసాదు చెయ్యి నొక్కాడు షేక్ హ్యాండిస్తూ. అప్పటిక్కానీ ప్రసాదు ఈ లోకంలోకి రాలేదు.

“ఏమయిందన్నా, నువ్వు నాకు సారీ చెప్పడమేమిటన్నా?”

‘నీకేం గుర్తు లేదా?’

గుర్తుకు తెచ్చుకోటానికి ప్రసాదు ప్రయత్నించకముందే రాయ్ మళ్లా మాట్లాడాడు. ‘హడావుడిలో నా కారు నీకు డాషిచ్చింది. రోజూ డ్రయివరే నడుపుతాడు కానీ నిన్నెందుకో అలా అయింది. సారీ’

అప్పటిగ్గానీ ప్రసాదుకు చెఱకు రసం గుర్తుకు రాలేదు.

“ఛా! నువ్వు భలేవాడివన్నా. ఈ మాత్రానికే నువ్వొచ్చి సారీ చెప్పాలా? ఫోన్ చేస్తే సరిపొయ్యేదిగా. అయినా ఒక చెయ్యికేగా దెబ్బ తగిలింది, రెండో చెయ్యి బాగానే వుందిగా. నేనేమనుకోనులే నీ కారుగదా.”

రాయ్ ఏదో మాట్లాడబొయ్యేంతలో ప్రసాదు రూమ్మేటు తలుపు తోసుకొని వచ్చాడు. అతనితోపాటు బెటాలియన్ మొత్తం మళ్ళా దిగింది.

టపీటపీ మని ఫ్లాష్ లైట్లు వెలిగాయి.

చెప్పండి సార్, ఈ యాక్సిడెంట్ ఎలా జరిగింది? రాయ్ గారు తాగి డ్రైవ్ చేశారంటున్నారు ప్రత్యక్ష సాక్లులు…..

వారిని మాట్లాడనివ్వకుండా ప్రసాదు గట్టిగా “అబ్బే అదేమీ లేదు. నేనే తొందరలో రోడ్డు దాటుకుంటూ సూర్యుడు కళ్ళల్లో పడటంతో వస్తున్న కారు చూడలేదు. అంతే ఇందులో అన్న తప్పేం లేదు.”

ఇంతలో డాక్టరు, నర్స్ వచ్చారు. వారి వెనుక పోలీసులొచ్చి అందరినీ బయటకు పంపారు.

* * *

తరువాత రోజు బాగున్న చేత్తో ఒక దాని తర్వాత ఒక న్యూస్ పేపరు చూస్తూ వాటిల్లో పడ్డ తనూ రాయ్ కలిసున్న ఫోటోలు చూసుకుంటూ మురిసిపోతుంటే, రూమ్మేట్ లోపలికి వచ్చాడు.


‘ఏం రా, అంత పెద్ద అబద్దమాడావు? ఎంత ఫానయితే మాత్రం?’

“ఏం అబద్దం?”

‘తూర్పున ఉన్న సూర్యుడు పడమర తిరిగివున్న నీ కంట్లో ఎలా పడతాడురా?’

“అయ్యో! అన్నకేమన్నా ట్రబులయిద్దేమోరా. పోనీ అన్నను చూడటానికి నేనే కారుకు అడ్డం వెళ్ళానని చెప్పనా? ”

* * *